سیستم هیدرولیک فرمان یکی از بزرگ ترین اختراعات در صنعت خودروسازی بوده که رانندگی با خودروها را از یک کار سخت و طاقت فرسا به یک تجربه لذت بخش و نرم تبدیل کرده است از این رو امداد خودرو آفاق در این مقاله به بررسی علت نشتی روغن هیدرولیک فرمان خودرو پرداخته تا شما در زمان بروز حادثه دچار سردرگمی نشوید.
در گذشته های نه چندان دور رانندگان برای چرخاندن غربیلک فرمان خودروها به خصوص در سرعت های پایین یا هنگام پارک کردن مجبور به اعمال نیروی فیزیکی بسیار زیادی بودند زیرا فرمان های مکانیکی قدیمی هیچ گونه سیستم کمکی نداشتند.
با معرفی سیستم کمک هیدرولیکی فرمان این مشکل به طور کامل برطرف و رانندگی با خودروها بسیار آسان تر و ایمن تر گردید اما این سیستم برای کارکرد بی نقص خود نیاز به یک مایع حیاتی به نام روغن هیدرولیک دارد که وظایف متعددی را در کل مدار بر عهده دارد از این رو یکی از شایع ترین مشکلاتی که رانندگان در خودروهای کارکرده و با کارکرد بالا تجربه می کنند نشتی روغن هیدرولیک فرمان یا همان روغن ریزی جعبه فرمان است.
اگر در هر ساعت از شبانه روز در مسیر جاده یا خیابان متوجه سفتی ناگهانی فرمان خودرو یا مشاهده لکه های روغن در زیر موتور شدید کافی است با مرکز امداد خودرو آفاق تماس بگیرید تا تیم مکانیک سیار ما در سریع ترین زمان ممکن در کنار شما حاضر شده و سیستم هیدرولیک خودروی شما را به طور کامل عیب یابی و رفع عیب و در صورت لزوم با بهترین خودروبر اصفهان به تعمیرگاه حمل نماید.
وظایف روغن هیدرولیک فرمان
بسیاری از رانندگان تصور می کنند که روغن هیدرولیک تنها یک روان کننده ساده است اما در واقع این مایع نقش های بسیار حیاتی و چندگانه ای در مدار هیدرولیک ایفا می کند که بدون آن ها کل سیستم فرمان از کار خواهد افتاد.
انتقال قدرت
سیستم فرمان کمک هیدرولیک با استفاده از خاصیت تراکم ناپذیری روغن هیدرولیک می تواند نیروی مکانیکی بسیار کمی که توسط دست راننده به غربیلک فرمان وارد می شود را به یک نیروی بزرگ تبدیل کرده و میل فرمان را برای چرخاندن تایرها به حرکت درآورد. این فرآیند چند برابر قوی تر از فشاری است که راننده به طور مستقیم به فرمان اعمال کرده و باعث تسهیل هدایت خودرو در مسیر می شود.
روان کاری قطعات متحرک فلزی داخل مدار
قطعات حساسی مانند پمپ هیدرولیک شیرهای کنترل و اجزای داخلی جعبه فرمان مدام در حال حرکت و تماس با یکدیگر بوده و روغن هیدرولیک با ایجاد یک لایه محافظ مانع از اصطکاک و سایش مستقیم فلز با فلز شده و از داغ شدن قطعات ممانعت می کند.
خنک کاری
مدار هیدرولیک به دلیل فشارهای کاری بالا دمای بسیار زیادی تولید و جریان مداوم روغن هیدرولیک حرارت را از قطعات متحرک جذب کرده و به سمت مخزن هدایت می کند تا از داغ شدن بیش از حد سیستم جلوگیری نماید.
جلوگیری از خوردگی و زنگ زدگی قطعات داخلی فلزی
که روغن هیدرولیک مانع از پوسیدگی و تخریب زودرس قطعات داخلی فلزی می شود و طول عمر مفید قطعات را به شدت بالا می برد.
علت روغنریزی سیستم هیدرولیک فرمان خودرو چیست؟
روغن ریزی در سیستم فرمان کمک هیدرولیک می تواند در نقاط مختلفی از مدار رخ دهد و باعث بروز مشکلات جدی تری گردد. کارشناسان فنی امداد خودرو آفاق با تکیه بر تجربه های طولانی عیب یابی دوازده عامل اصلی زیرا به عنوان دلایل بروز نشتی روغن هیدرولیک فرمان معرفی می کنند:
سایش و پارگی کاسه نمدها
کاسه نمدهای شیر فرمان و جعبه فرمان وظیفه آب بندی و ممانعت از فرار روغن تحت فشار را بر عهده دارند. این قطعات لاستیکی به مرور زمان و به دلیل کارکرد طولانی مدت تماس با روغن های داغ یا استفاده از روغن غیر استاندارد خاصیت ارتجاعی خود را از دست داده و دچار ترک خوردگی و پارگی می شوند که در نهایت باعث نشت روغن از اطراف میل فرمان یا شفت جعبه فرمان شده و کل سیستم را چرب می کند.
خرابی کاسه نمد فرمان
اورینگ ها واشرهای لاستیکی گرد ظریفی هستند که در اتصالات لوله ها و شیلنگ ها قرار می گیرند و وظیفه آب بندی نقاط اتصال را بر عهده دارند. این قطعات نیز مانند کاسه نمدها در اثر حرارت بالا پیری لاستیک و شرایط محیطی دچار ساییدگی و پوسیدگی می شوند و راه را برای خروج سیال باز می کنند که نیاز به باز کردن اتصال و تعویض دارند.
آسیب دیدگی شیلنگ ها و لوله های هیدرولیک
شیلنگ های هیدرولیک به خصوص شیلنگ های فشار قوی تحت فشار بسیار زیادی کار می کنند. این شیلنگ ها به دلیل ارتعاشات مداوم موتور سایش با قطعات فلزی اطراف یا پوسیدگی در اثر گرما دچار خشکی ترک خوردگی یا سوراخ شدن شده و روغن با فشار بالا از آن ها به بیرون پاشیده می شود که بسیار خطرناک است.
خرابی و فرسودگی پمپ هیدرولیک فرمان
پمپ هیدرولیک قلب تپنده سیستم است که وظیفه ایجاد فشار در مدار را بر عهده دارد. یک پمپ فرسوده به دلیل سایش قطعات داخلی خود می تواند لرزش های شدید و فشارهای غیرعادی ایجاد کند که این لرزش ها و فشارها به طور مستقیم به کاسه نمدها و شیلنگ ها منتقل شده و باعث تخریب آب بندها و نشت روغن از اطراف شفت پمپ می شود.
شل بودن بست ها و اتصالات فلزی در کل مدار
ارتعاشات مداوم پیشرانه خودرو در حین حرکت و عبور از ناهمواری ها می تواند به مرور زمان باعث شل شدن بست های نگهدارنده شیلنگ ها و اتصالات ورودی و خروجی مخزن و پمپ شود که این امر به خصوص در زمان سرد بودن خودرو موجب نشت روغن گشته که با سفت کردن برطرف می شود.
خرابی و خط و خش روی میل شانگی جعبه فرمان
میل شانگی شفت اصلی متحرک جعبه فرمان است که حرکت فرمان را به چرخ ها منتقل می کند. اگر این شفت در اثر تصادف یا ورود آب از گردگیر پاره دچار زنگ زدگی خراش یا خمیدگی شود در حین چرخیدن فرمان مانند یک سوهان عمل کرده و لبه های کاسه نمدها را به سرعت پاره کرده و باعث نشت شدید روغن خواهد شد.
پارگی گردگیرهای جعبه فرمان
گردگیرها قطعات لاستیکی آکاردئونی شکل هستند که شفت جعبه فرمان را پوشش می دهند تا مانع از ورود گرد و غبار گل و رطوبت به داخل سیستم شوند. پارگی گردگیر به طور مستقیم باعث نشت روغن نمی شود اما ورود ذرات آلاینده به داخل سیستم آب بندی کاسه نمدها و میل شانگی را به سرعت تخریب کرده و باعث روغن ریزی حاد می گردد.
استفاده از روغن هیدرولیک نامرغوب تقلبی یا غیر استاندارد
روغن های تقلبی و بی کیفیت دارای فرمولاسیون ضعیف و مواد افزودنی مخرب هستند که خاصیت خورندگی بالایی داشته و باعث پوسیدگی و تخریب بسیار سریع قطعات لاستیکی کاسه نمدها و واشرهای مدار هیدرولیک می شوند و راندمان را کاهش می دهند.
ضربه های فیزیکی شدید به جعبه فرمان خودرو
تصادفات رانندگی و یا افتادن در چاله های عمیق جاده یا حتی استفاده از ابزارهای نامناسب و اعمال نیروی بیش از حد توسط تعمیرکاران بی تجربه در حین باز و بست قطعات می تواند بدنه فلزی جعبه فرمان را دچار ترک یا اعوجاج کرده و باعث نشت روغن از نقاط آسیب دیده شود.
افزایش ناگهانی فشار در مدار هیدرولیک
در صورتی که به هر دلیلی مانند دستکاری غیر اصولی شیر تنظیم فشار پمپ هیدرولیک فشار مدار به طور ناگهانی افزایش یابد روغن با نیرویی فراتر از تحمل اتصالات به ضعیف ترین بخش ها ضربه وارد کرده و باعث پارگی شیلنگ ها یا فرار روغن از اطراف اورینگ ها می شود.
افزایش بیش از حد دمای روغن در سیستم هیدرولیک
کارکرد مداوم پمپ تحت بارهای سنگین رانندگی طولانی مدت با لاستیک های کم باد یا چرخاندن و نگه داشتن غربیلک فرمان در حالت انتهای گردش بیش از ۳ تا ۵ ثانیه باعث داغ شدن شدید روغن هیدرولیک می شود که این حرارت بالا قطعات آب بندی لاستیکی را خشک و شکننده کرده و باعث نشت روغن هیدرولیک خواهد شد.
ارتعاشات مداوم و بدون مهار در خطوط جریان روغن هیدرولیک
لوله های فلزی و شیلنگ های هیدرولیک نباید دارای خم های تند با زاویه کمتر از ۹۰ درجه باشند زیرا این کار باعث ایجاد شوک هیدرولیکی می شود و عدم استفاده از نگهدارنده ها و بلوک های لاستیکی مهارکننده ارتعاش باعث وارد شدن تنش های فیزیکی مداوم به اتصالات و بروز نشتی می گردد.
اگر سیستم فرمان خودروی شما دچار روغن ریزی شده است و نگران آسیب دیدن قطعات موتور هستید می توانید با کارشناسان امداد خودرو آفاق تماس بگیرید تا تیم تخصصی عیب یابی ما در محل کار یا سکونت شما حاضر شده و نشتی سیستم هیدرولیک فرمان خودرو را با ضمانت کتبی برطرف نمایند.
علائم هشدار دهنده کم شدن روغن هیدرولیک
کم شدن روغن هیدرولیک فرمان خودرو هیچ وقت یک اتفاق عادی نیست و همواره نشان دهنده وجود یک مشکل فنی یا نشتی در کل مدار هیدرولیک است که نیاز به بررسی فوری دارد. رانندگان می توانند با توجه به یک سری علائم فیزیکی و رفتاری خودرو متوجه کاهش سطح روغن یا خرابی آن شوند و قبل از بروز آسیب های سنگین تر اقدام نمایند. این علائم شامل موارد زیر می باشد:
سفت شدن غربیلک فرمان خودرو
اولین و ملموس ترین نشانه کاهش سطح روغن یا افت فشار در سیستم سفت شدن غربیلک فرمان خودرو است. در این حالت راننده برای چرخاندن فرمان به خصوص در سرعت های بسیار پایین یا هنگام دور زدن و پارک کردن به نیروی فیزیکی بسیار زیادی نیاز داشته و فرمان دیگر آن نرمی همیشگی را ندارد و رانندگی سخت می شود.
شنیدن صداهای غیرعادی و ناهنجار
شنیده شدن صداهای غیرعادی و ناهنجار مانند صدای زوزه ناله وزوز یا ویز ویز از سمت موتور یا پمپ هیدرولیک در هنگام چرخاندن غربیلک فرمان که نشان دهنده ورود هوا به مدار یا کارکرد خشک پمپ هیدرولیک است و باید سریعاً متوقف شود.
لرزش غربیلک فرمان خودرو
در هنگام رانندگی به ویژه در جاده های ناهموار که به دلیل افت فشار هیدرولیک رخ می دهد و پایداری خودرو را کاهش خواهد داد.
روغن ریزی از جعبه فرمان
مشاهده لکه های روغن قرمز یا تیره رنگ در بخش جلویی و زیرین خودرو به خصوص پس از توقف طولانی مدت که نشان دهنده چکه کردن روغن از اتصالات است و یک نشانه بصری واضح از نشتی روغن هیدرولیک به شمار می رود.
تغییرات فیزیکی در مایع هیدرولیک داخل مخزن
تغییرات فیزیکی در ماع هیدرولیک داخل مخزن مانند تیرگی شدید رنگ استشمام بوی سوختگی یا مشاهده کف آلودگی روغن داخل مخزن هیدرولیک که نشان دهنده فرسودگی شدید یا سوختن روغن در اثر حرارت بالا است و نیاز به تعویض فوری دارد.
تفاوت نشتی واقعی با تعریق قطعات در سیستم هیدرولیک
یکی از نکات بسیار مهمی که رانندگان و تعمیرکاران باید به آن توجه کنند تفاوت بین نشتی واقعی روغن هیدرولیک با پدیده تعریق قطعات است که می تواند در هزینه های تعمیراتی تفاوت زیادی ایجاد کند. در پدیده تعریق یا خیس شدن آهسته سطح قطعات که به آن سیپج نیز می گویند نشت روغن بسیار کم و به مرور زمان اتفاق می افتد به طوری که تنها یک لایه چربی و گرد و غبار روی شیلنگ ها یا اتصالات دیده می شود بدون این که روغنی به صورت چکه سرازیر شود یا سطح روغن در مخزن کاهش یابد.
این پدیده معمولاً خطر فوری ندارد اما نیاز به رصد دوره ای دارد. اما نشتی واقعی یا لیکج به خروج مداوم و چکه کردن واضح روغن هیدرولیک از اتصالات گفته می شود که به سرعت موجب کثیف شدن اطراف قطعات کاهش ملموس سطح روغن در مخزن و افت کارایی سیستم می گردد و نیاز به تعمیرات فوری و اساسی توسط متخصصین دارد .
نادیده گرفتن نشتی روغن هیدرولیک فرمان خودرو
برخی از رانندگان با مشاهده کاهش سطح روغن هیدرولیک تنها به اضافه کردن مجدد روغن به مخزن اکتفا می کنند و تعمیر اساسی نشتی را به تعویق می اندازند که این کار اشتباه بزرگی است. این سهل انگاری می تواند خطرات بسیار جدی مالی و جانی به همراه داشته باشد و رانندگی را ناامن کند.
آسیب دیدن شدید پمپ هیدرولیک و جعبه فرمان
کارکرد خشک پمپ هیدرولیک حتی برای چند دقیقه باعث سایش شدید قطعات فلزی داغ شدن پمپ و سوختن کامل آن می شود و هزینه های بسیار سنگینی روی دست شما می گذارد و مجبور به تعویض کل پمپ می شوید. از بین رفتن رنگ شاسی خودرو
روغن هیدرولیک خاصیت خورندگی شدیدی دارد و ریختن مداوم آن روی فلز شاسی رنگ محافظ را از بین برده و باعث زنگ زدگی فلز شاسی می شود.
سوختن دینام و سیستم برقی خودرو
در بسیاری از خودروها مانند خانواده پژو ۲۰۶ مخزن و پمپ هیدرولیک دقیقاً در بالای دینام قرار دارند و نشت روغن هیدرولیک باعث چکه کردن مستقیم آن روی زغال ها و آرمیچر دینام می شود که سوختن دینام خودرو و قطع کامل برق خودرو را در حین رانندگی به همراه دارد و می تواند در جاده حادثه آفرین شود.
خطر آتش سوزی و اشتعال ناگهانی موتور
روغن هیدرولیک فرمان یک مایع به شدت قابل اشتعال است و پاشش یا چکه کردن آن روی قطعات بسیار داغ موتور مانند منیفولد اگزوز می تواند به سرعت باعث ایجاد حریق و آتش سوزی کل خودرو شود و خسارت جانی به بار آورد.
رفع نشتی روغن هیدرولیک فرمان
برای رفع اصولی نشتی روغن هیدرولیک فرمان باید یک فرآیند فنی و دقیق طی شود تا مشکل به طور کامل و ریشه ای برطرف گردد و دیگر شاهد روغن ریزی نباشید. مراحل کار به شرح زیر است:
تشخیص دقیق محل نشتی با تمیز کردن قطعات است
تکنسین ابتدا باید اطراف پمپ شیلنگ ها مخزن و جعبه فرمان را با استفاده از اسپری های مخصوص حلال چربی کاملاً تمیز و خشک کند تا هیچ اثری از چربی قدیمی باقی نماند و سطح کار تمیز باشد و سپس با روشن کردن موتور و چرخاندن فرمان سیستم را تحت فشار قرار می دهد تا نقطه دقیق چکه کردن یا خروج روغن مشخص شود.
خاموش کردن فوری موتور و تخلیه کامل فشار سیستم است
موتور باید خاموش باشد تا تعمیرات در ایمنی کامل انجام شود و روغنی به اطراف پاشیده نشود.
دمونتاژ قطعات فرسوده و تعویض آن ها با قطعات نو است
در این مرحله شیلنگ های پاره بست های شل اورینگ های فرسوده یا کاسه نمدهای معیوب با قطعات نو اورجینال و استاندارد جایگزین می شوند.
مونتاژ مجدد مدار هواگیری سیستم و تزریق روغن استاندارد است
پس از بستن قطعات روغن هیدرولیک مرغوب داخل مخزن ریخته می شود و با چرخاندن فرمان به طرفین هوای محبوس شده در مدار کاملاً تخلیه شده تا پمپ هیدرولیک دچار آسیب نگردد و عملکرد سیستم نرم باشد.
یک نکته بسیار مهم درباره مکمل های نشت گیر هیدرولیک وجود دارد که رانندگان باید بدانند: برخی رانندگان برای صرفه جویی در هزینه ها از مکمل های شیمیایی ضد نشتی استفاده می کنند که این مکمل ها با متورم کردن موقت لاستیک ها نشتی های بسیار جزئی را برای مدت کوتاهی قطع می کنند اما در درازمدت فرمولاسیون شیمیایی آن ها باعث پوسیدگی و تخریب شدید قطعات لاستیکی واشرها اورینگ ها و حتی گرفتگی مجاری بسیار ظریف هیدرولیک شده و آسیب های به مراتب سنگین تری ایجاد می کند بنابراین استفاده از آن ها به هیچ وجه توصیه نمی شود و یک اشتباه بزرگ فنی است.
پیشگیری از بروز نشتی روغن فرمان
پیشگیری همواره بسیار ساده تر کم هزینه تر و عاقلانه تر از تعمیرات سنگین و تعویض قطعات گران قیمت است. رانندگان می توانند با رعایت چند نکته کاربردی و ساده طول عمر سیستم هیدرولیک فرمان خودروی خود را به طور چشمگیری افزایش دهند و از نشتی ممانعت کنند.
- همواره از روغن هیدرولیک توصیه شده توسط سازنده خودرو استفاده نمایید و هرگز انواع مختلف روغن های هیدرولیک را با یکدیگر مخلوط نکنید زیرا این کار فرمولاسیون شیمیایی روغن را تخریب کرده و به واشرها آسیب می زند.
- سطح روغن هیدرولیک را به طور منظم چک کنید و به کیفیت رنگ و غلظت آن توجه نمایید. روغن کهنه خاصیت آب بندی خود را از دست می دهد و باید هر ۴۰ تا ۶۰ هزار کیلومتر به طور کامل تعویض شود.
- از وارد کردن فشار بیش از حد به سیستم فرمان خودداری کنید هرگز فرمان را در حالت انتهای گردش یعنی زمانی که فرمان تا انتها چرخیده است بیش از ۳ تا ۵ ثانیه نگه ندارید زیرا این کار فشار مدار را به شدت بالا برده و کاسه نمدها را نابود می کند و موجب نشتی خواهد شد.
- هرگز فرمان خودرو را در حالت ایست کامل و بدون حرکت خودرو با قدرت نچرخانید و همیشه سعی کنید چرخاندن فرمان را هم زمان با حرکت بسیار ملایم خودرو انجام دهید تا فشار روی میل شانگی و جعبه فرمان به حداقل برسد.
- رانندگی با لاستیک های کم باد فشار فیزیکی زیادی به جعبه فرمان وارد می کند پس همیشه باد تایرها را تنظیم نگه دارید.
مجموعه امداد خودرو آفاق به عنوان یکی از پیشرفته ترین مراکز ارائه خدمات تعمیرات سیار و یدک کش خودرو در اصفهان با بهره گیری از تکنسین های مجرب با تجربه و مجهز به مدرن ترین ابزارهای تخصصی آماده ارائه خدمات رفع نشتی و تعمیرات جعبه فرمان هیدرولیک خودروی شما در محل است. تیم های امدادی ما به صورت شبانه روزی و بدون تعطیلی آماده اعزام به تمام نقاط هستند تا خدماتی نظیر تعویض شیلنگ های هیدرولیک تعویض کاسه نمدها و اورینگ های جعبه فرمان و پمپ تعمیر میل شانگی و هواگیری اصولی مدار هیدرولیک را با قطعات استاندارد و ضمانت کتبی برای شما انجام دهند.
